Hoofddoekjes en tulbanden
Uitgegeven: 28-1-2000 11:01In de krant van afgelopen maandag, in mijn geval NRC Handelsblad, stond
het min of meer terloops op pagina 2. De Raad van Hoofdcommissarissen gaat
minister Peper (PvdA) van Binnenlandse Zaken een voorstel doen om het
Nederlandse politie-uniform te verrijken met hoofddoekjes en tulbanden.
Uiteraard naar uniform centraal ontwerp door een vooraanstaand couturier.
Even dacht ik hier dat het een grap van de krant was en ik moest er dan ook
hartelijk om lachen. Maar ja, mijn krant maakt nooit grapjes en zeker niet op
nieuwspagina en liet mij dus in ongeloof en een zekere vertwijfeling achter. Het
is gewoon waar, dit wordt met droge ogen voorgesteld. De reden die wordt
opgegeven is dat Nederland een multicultureel land is en op deze manier de
politie herkenbaarder wordt bij delen van de bevolking en dat uit die delen van
de bevolking dan ook gemakkelijker politiefunctionarissen zouden zijn aan te
trekken.
Zelden een krommere redenering gehoord. De politie niet als wets- en
ordehandhaver in de maatschappij, maar als een softe instelling van
maatschappelijk werk uit de jaren zeventig. Dat kan er nog wel bij na de
publieke uitlatingen van politievoorlichter Klaas Wilting, dat de politie er
vooral is voor de sloebers in onze maatschappij en niet voor de welvarende
burgers.
Wat hier op het spel wordt gezet is veel en een uiting van volstrekt misplaatst
cultuurrelativisme, alsmede van verlies van elk begrip van wat de rechtsstaat
inhoudt in een parlementair-democratische orde als de onze. We hebben er in onze
contreien wat eeuwen overgedaan en er rivieren bloed voor vergoten, maar het
uiteindelijk voor elkaar gekregen : de scheiding van Kerk en Staat. Het eerste
basisbeginsel van onze parlementair-democratische rechtsorde, niet meer en niet
minder.
Godsdienstige overtuiging en kerkelijke organisatie zijn volstrekt particuliere
zaken. Het is de zaak van de burger zelf en de overheid treedt daar zeer
terughoudend tegenover op. Tegenhanger daarvan is dat niemand in het publieke
domein op ongevraagde en ongewenste manier wordt geconfronteerd met deze
overtuiging, het is een kwestie van particuliere keuzen en vrijwilligheid.
Het introduceren van hoofddoekjes en tulbanden in het publieke domein door
ambtsdragers treedt dit grondbeginsel van onze parlementair-democratische
rechtstaat met voeten. Als burger heb ik het recht verschoond te blijven van de
godsdienstige opvatting van een politieagent. Hij mag er uiteraard een hebben,
maar ik mag daar door hem niet ongevraagd mee worden geconfronteerd, dat moet
hij maar in zijn vrije tijd doen en zelfs dan is dat aan de regel van
vrijwilligheid gebonden. Als ik er niet mee lastig wil worden gevallen is dat
mijn recht.
Hoofddoekjes en tulbanden zijn de uiting van een godsdienstige opvatting - die
ik overigens om goede redenen verwerpelijk vind, maar dit terzijde - waarmee de
politie mij in functie niet mag lastig vallen . Dat is mijn recht als burger.
Staan we dit wel toe, dan mag met hetzelfde recht een christenagent het
vissenteken op zijn uniform spelden, de homoagent het homoteken, de katholieke
agent een lam of een kruis of beiden, de boeddhist een beeltenis van Boeddha
etc.
Dit kan dus gewoon niet en ik hoop dat politiek Den Haag na even nadenken dit
begrijpt. Het werkt ook volstrekt contraproductief. De politie heeft al niet
zoveel gezag meer en verspeelt op deze manier dat beetje gezag dat het nog
heeft. Het uniform, het woord alleen zegt het al, is er niet voor niks. Voor
iedere burger is de politie uniform, letterlijk en figuurlijk. Naast het feit
dat voor de politie iedere burger voor de wet gelijk is en daarnaar behandeld
dient te worden, dus zonder onderscheid naar persoon en functie, is zijn
uniforme verschijning de legitimatie van zijn optreden in het publieke domein.
Onschuldig zijn de hoofddoekjes en tulbanden dus niet bij de politie. Zet men
dit onheilige voorstel toch door, dan is het te hopen dat alle agenten massaal
besluiten hun pet te verwisselen voor een tulband of hoofddoekje, dan zijn we in
een moeite van de godsdienstige betekenis van deze hoofdbedekking af.